Στη σημερινή εποχή, η φροντίδα της υγείας είναι αναγκαία περισσότερο από ποτέ. H εφαρμογή κατάλληλης τεχνολογίας επιτόπιας επεξεργασίας υγρών νοσοκομειακών αποβλήτων για την απομάκρυνση ρύπων και παθογόνου φορτίου, όπως φαρμακευτικές ουσίες, ιοί, βακτήρια ανθεκτικά στα αντιβιοτικά και γονίδια ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά αποτελεί βασική ανάγκη προκειμένου να επιτευχθεί η ασφαλής επαναχρησιμοποίηση των νοσοκομειακών υγρών αποβλήτων. Αυτός άλλωστε είναι ο στόχος του έργου Treatment for HospitalsT4H, στο οποίο συμμετέχει ως Κύριος Δικαιούχος η ΔΕΥΑΗ.

Στο πλαίσιο της παγκόσμιας τάσης επεξεργασίας των ειδικών ρευμάτων υγρών αποβλήτων στο σημείο που παράγονται, δηλαδή εκεί που παρατηρείται η μεγαλύτερη συγκέντρωση, η ΔΕΥΑΗ δημιούργησε μία υπερσύγχρονη πιλοτική μονάδα επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων του ΠΑΓΝΗ, η οποία συνδυάζει διάφορους τύπους τεχνολογιών και εφαρμόζει βιολογική, μηχανική και χημική επεξεργασία. Η πιλοτική μονάδα έχει εγκατασταθεί εντός των χώρων των ΠΑΓΝΗ και λειτουργεί παράλληλα με τις προϋπάρχουσα μονάδα, επεξεργαζόμενη κλάσμα των ημερήσιων αποβλήτων.

Η πιλοτική μονάδα συμβάλει στον προσδιορισμό της επίδρασης που έχουν οι επιλεγμένες τεχνολογίες επεξεργασίας αποβλήτων στην ποιότητα των τελικών εκροών, όσον αφορά στην παρουσία φαρμακευτικών ουσιών, καθώς και βακτηρίων και γονιδίων που φέρουν ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά.

Στο 1ο στάδιο επεξεργασίας, λαμβάνει χώρα η αναερόβια αποδόμηση των εύκολα βιοδιασπάσιμων οργανικών ενώσεων. Τα λύματα τροφοδοτούνται υπό πίεση στην μονάδα αναερόβιου βιοαντιδραστήρα μεμβρανών η οποία αποτελείται από δυο κυλινδρικούς ανοξείδωτους αντιδραστήρες. Ο πρώτος αντιδραστήρας εξυπηρετεί τη διαδικασία της υδρόλυσης και οξεογένεσης με συνεχή διόρθωση του pH και ανακυκλοφορίας με τον δεύτερο αντιδραστήρα όπου λαμβάνει χώρα η κύρια επεξεργασία με το στάδιο της μεθανογένεσης.

Στο 2ο στάδιο επεξεργασίας, επιτελούνται οι διεργασίες αποδόμησης του οργανικού φορτίου, απονιτροποίησης, νιτροποίησης και διαχωρισμού του ανάμικτου υγρού με υψηλή απόδοση μέσω της μεθόδου «Moving Bed Bio‐Reactor».

Στο  3ο στάδιο επεξεργασίας έχει κατασκευαστεί μικρής κλίμακας επιφανειακή λίμνη σταθεροποίησης και βιοεξυγίανσης, μεσώ της προσρόφησης σημαντικών ρύπων από το ριζικό σύστημα φυτών του γένους Lemna minor. Αυτό το στάδιο αποτελεί και την μεγαλύτερη καινοτομία τη μονάδας καθώς πρόκειται για μία απόλυτα φυσική διαδικασία επεξεργασίας.

Στο τελικό στάδιο υπάρχει μονάδα απολύμανσης όπου συνδυαστικά εφαρμόζεται η απολύμανση μέσω της έκθεσης σε υπεριώδη ακτινοβολία και της δοσομέτρησης διαλύματος υπεροξείδιου του υδρογόνου.

Σε όλα τα στάδια επεξεργασίας υπάρχουν σημεία από τα οποία πραγματοποιούνται εβδομαδιαίες δειγματοληψίες. Τα δεδομένα των δειγματοληψιών αναλύονται από το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Διεθνές Ερευνητικό Κέντρο Νερού «Νηρέας» του Πανεπιστημίου Κύπρου προκειμένου να καταστεί εφικτός ο προσδιορισμός της απόδοσης κάθε σταδίου, αλλά και της συνολικής επεξεργασίας των λυμάτων.

Ουσιαστικά η ΔΕΥΑΗ καλείται να σχεδιάσει σήμερα τις μονάδες επεξεργασίας που θα χρησιμοποιούνται για τα επόμενα 20-30 χρόνια, χωρίς όμως να είναι δεδομένο ότι τότε θα γίνεται χρήση των ίδιων φαρμακευτικών ουσιών. Για αυτό, στην πιλοτική μονάδα του ΠΑΓΝΗ δοκιμάζονται διάφορες τεχνολογίες προκειμένου να διαγνωστεί η αποτελεσματικότητά τους και να διασφαλιστεί η ετοιμότητα για το προσεχές μέλλον.